Od WebQuestu do prawdziwych zmian

WebQuest jest metodą, która wyzwala nieprawdopodobną energię i kreatywność uczniów. Niewinnie zaczynający się projekt może przerodzić się w dużą akcję społeczną, która oddziałuje na całą społeczność lokalną. Poszukiwania, które uczniowie prowadzą w sieci mogą przełożyć się później na konkretne działania w rzeczywistości "pozacyfrowej" - nie ma tu żadnych ograniczeń. Wszystko zależy od motywacji uczniów. A ta jest bardzo wysoka - co pokazuje na przykład realizacja WebQuestu poświęconego Marii Goeppert-Mayer, amerykańskiej noblistce, która urodziła się w Katowicach.

W realizacji WebQuestu uczestniczyło 57 uczniów Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr 1 im. Mikołaja Kopernika w Katowicach: 50 licealistów i 7 uczniów gimnazjum. Uczniowie pracowali w grupach, do których zostali przydzieleni zgodnie ze swoimi zainteresowaniami. Do grup, które cieszyły się największą popularnością należała grupa historyków (11 uczniów), najmniej osób zajęło się tworzeniem strony internetowej (4). Każda grupa otrzymała zadanie nad którym pracowała przez kilka tygodni:

WebQuest na matematyce i fizyce (przykład)

Metoda WebQuest sprzyja poznawaniu prawdziwego świata i motywuje uczniów do nauki. Zrywa też z rutyną i przyzwyczajeniami nauczycieli (samochód jechał z punktu A do punktu B z prędkością X km/h...). Czasami wystarczy wyjść poza szkołę... Czy taka lekcja nie jest ciekawsza? 

Lekcja matematyki była na boisku. Przy pomocy tabletu, map Google i metod Eratostenesa (kątomierz i sznurek) dokonywaliśmy pomiaru odległości. Swoje prace uczniowie publikowali na blogach. 

WebQuest zaprojektowała Zdzisława Hojnacka w Akademickim Dwujęzycznym LO w Bielsku Białej. Zajęcia na boisku były częścią pierwszego zadania w długoterminowym, międzyprzedmiotowym WebQueście. Rezultaty pracy uczniów zostały przez nich opisane w blogu Jak człowiek poznaje wszechświat?, a zdjęcia z realizacji projektu zebrane w serwisie Flickr.

WebQuesty w bibliotece

Na potrzeby seminarium "Biblioteka pedagogiczna wspiera uczniów i nauczycieli gimnazjów w realizacji projektów edukacyjnych" Anna Iwicka-Okońska przygotowała dla ORE opracowanie pt. "WebQuest w pracy biblioteki szkolnej" (2011). Pokazuje w nim, w jaki sposób bibliotekarze mogą brać szerszy udział w działalności edukacyjnej szkoły.

Jeśli przyjąć, że celem współczesnej edukacji jest przygotowanie młodego pokolenia do funkcjonowania w społeczeństwie opartym na informacji, zaś uczeń jest zobowiązany do nabycia takich kompetencji w zakresie technologii informacyjnej, by potrafił w sposób selektywny dokonywać wyboru interesujących go treści, to jedną z najbardziej wartościowych metod pracy jest WebQuest - uważa Anna Iwicka-Okońska. Dla nauczycieli bibliotekarzy (i nie tylko) atutem tej metody z pewnością jest to, że w trakcie jej stosowania uczeń ma szansę nabyć umiejętność ukierunkowanego poszukiwania informacji, a także – co podkreśla autorka – ich przetwarzania.

Publikacja dostępna jest bezpłatnie na stronie Ośrodka Rozwoju Edukacji (PDF).

Dlaczego warto WebQuestować?

W portalu enauczanie.com znajdziemy stronę poświęconą pracy z metodą WebQuest. Lechosław Hojnacki z zespołem od kilku lat promuje jej wykorzystanie w pracy nowoczesnych nauczycieli, choćby z tego powodu, że bardzo dobrze pasuje do technologii cyfrowych, które wszystkich nas otaczają i w których większość z nas jest (głęboko) zanurzona.

Na stronach portalu podjęto próbę spisania kilku argumentów za tym, dlaczego warto stosować ją w polskiej szkole:

• Uczy badań (jak wiemy z badań porównawczych, badania uczniowskie to pięta achillesowa polskiej szkoły)
• Wspiera tematykę zajęć dodatkowymi informacjami, poszerza wiedzę uczniów (a zatem każdy nauczyciel może tu znaleźć coś dla siebie)
• Pozwala uczniom pracować we własnym tempie (a zatem każdy uczeń może tu znaleźć coś dla siebie)
• Rozwija twórcze myślenie (jak wiemy z innych badań, już od pewnego czasu z myśleniem odtwórczym świetnie radzą sobie automaty, natomiast żywych ludzi zatrudnia się raczej z nadzieją na myślenie twórcze)
• Stymuluje współpracę grupową (jak wiemy z innych badań porównawczych, umiejętność współpracy grupowej to pięta achillesowa wszystkich nas)
• Motywuje uczniów (czy ktoś jest przeciw?)
• Jest wizualny/multimedialny (wszyscy lepiej uczymy się w takich warunkach, cyfrowcy zaś - szczególnie)
• Jako metoda problemowa (tzw. aktywizująca :-/ ) - jest efektywniejsza od tradycyjnych metod (czyżby ktoś używał metod dezaktywizujących? :-O)

Zachęcamy do wykorzystania WebQuestów na zajęciach. Naprawdę warto!

Poradnik dla nauczycieli

Dla nauczycieli zainteresowanych wykorzystaniem metody WebQuest w nauczaniu przedmiotowym warto polecić e-poradnik „Metoda Webquest“ autorstwa Sabiny Furgoł i Lechosława Hojnackiego. Poradnik jest próbą kompleksowego opisania metody wraz z praktycznymi poradami i odniesieniami, które mogą pomóc w jej popularyzacji w obszarze edukacji, tak szkolnej, jak i pozaszkolnej czy ustawicznej. 

Na bazie osobistych doświadczeń autorów w pracy z webquestami, w poradniku opisano, w jaki sposób metoda ta może być osadzona w praktyce szkolnej, jakie są cele i zasady konstrukcji WebQuestów, dobre i złe praktyki, przykłady z Polski i zagranicy.

Za szerokim wykorzystaniem tej metody na wszystkich przedmiotach szkolnych (a nie tylko na informatyce!) przemawia wiele argumentów. Jak zauważa Sabina Furgoł, ekspertka od WQ z katowickiego METIS:

Metoda ciągle odkrywana na nowo

WebQuest jest znany jako nowatorska metoda pracy z uczniami od blisko 20 lat – opracowana została w 1995 r. przez Bernie Dodge'a i Toma Marcha, dwóch nauczycieli z San Diego State University w USA. Wydaje się, że wartość tej metody zostanie doceniona dopiero teraz, gdy w obliczu gwałtownego przyrostu zasobów informacyjnych w sieci, umiejętność właściwej selekcji, analizy i wykorzystania przetworzonej staje się kluczową kompetencją życiową.

fot. fotolia.com

WebQuest według jego twórców jest aktywnością zorientowaną na dociekanie i poszerzanie wiedzy, przy czym większość lub całość informacji uzyskanych przez uczących się pochodzi z Internetu, co zapewnia uczniom bieżący kontakt z zasobami informacyjnymi. Każdy z nich staje się wyzwaniem dla uczniów, które umożliwia sprawdzenie ich wiedzy i umiejętności w praktyce. Ich wykorzystanie w nauczaniu ma wiele zalet – wydajnie wykorzystują czas ucznia, sprzyjają rozwojowi umiejętności wyszukiwania informacji, ich analizy, syntezy i oceny. Co ważne, stwarzają również możliwość pracy zespołowej, rozwijając umiejętności komunikacji, zarządzania czasem, twórczego i krytycznego myślenia.

Na początek

Zaczynamy osobny blog sprofilowany na tematykę metody WebQuest, wychodząc z założenia, że jest to odpowiednia metoda pracy w cyfrowym świecie z cyfrowymi uczniami (także metoda na czasie - jeśli zważymy na wzrost znaczenia internetu w naszym życiu).

W dobie dominacji cyfrowych technologii, wszechobecnej i nadmiarowej informacji, umiejętności selekcjonowania treści oraz kreatywnego generowania na ich podstawie nowych treści - zyskują znaczenie kluczowe. Niedostatek takich umiejętności wynika też z jeszcze innego aspektu specyfiki polskiej szkoły. Konstrukcja systemu egzaminów zewnętrznych jest ukierunkowana na udzielanie “jedynej poprawnej odpowiedzi na zadane pytanie”. Wbrew deklaracjom nawet zadania o otwartej formule odpowiedzi, w których brak jednoznacznego, jedynego poprawnego rozwiązania, są oceniane przy pomocy niesławnego już “klucza”, który w istocie znów określa zbiór odpowiedzi jedynie słusznych, prostych do wyobrażenia, przewidzenia, sprawdzenia i zmierzenia w punktach. Nauczyciele rozliczani w ten sposób z efektywności pracy - tak też w efekcie projektują kształt swojego nauczania.